ΓΡΙΠΗ – ΚΟΙΝΟ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑ

Γρίπη: Τύποι, συμπτώματα και αντιμετώπιση

Η γρίπη είναι μια οξεία λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος που προκαλείται από διάφορους ιούς οι οποίοι μπαίνουν στον οργανισμό μας με την εισπνοή σταγονιδίων που εκπέμπονται με την ομλία, τον βήχα ή το φτέρνισμα των νοσούντων.  

Υπάρχουν 3 βασικοί τύποι ιών που προκαλούν τη γρίπη ήτοι ο Α, ο Β και ο C. Ο τύπος Α προκαλεί τις πιο σοβαρές λοιμώξεις και ο C τις πιο ελαφρές. Έξαρση της γρίπης παρουσιάζεται μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου οπότε και εκδηλώνονται κάθε χρόνο σποραδικά κρούσματα.  

Κάθε 2-3 χρόνια συνήθως έχουμε εμφάνιση επιδημιών γρίπης, ενώ κάθε 10-15 χρόνια έχουμε πανδημίες όπου η πλειονότητα του πληθυσμού μιας χώρας προσβάλλεται από την νόσο.

Μεγάλες πανδημίες γρίπης είχαμε το 1918, το 1957, το 1968 και το 1977.  

Εξ αυτών η πιο σοβαρή ήταν αυτή του 1918 που θρηνήσαμε 21 εκατομμύρια θανάτους.

Ο χρόνος επώασης της γρίπης είναι 1-3 ημέρες και ο πάσχων μεταδίδει τη νόσο 1 ημέρα πριν και 3-7 ημέρες μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων.  

Τα κύρια συμπτώματα της γρίπης είναι:

  • πονοκέφαλος
  • πόνοι στις αρθρώσεις και στην πλάτη
  • ζάλη και ίλιγγος
  • αδυναμία και κομάρες
  • πυρετός υψηλός που έρχεται συνήθως απότομα και συνοδεύεται από ρίγη και διαρκεί 3-4 ημέρες.
  • έντονοι ιδρώτες

Στη γρίπη σπάνια έχουμε τρέξιμο ή μπούκωμα της μύτης, ενώ μπορεί να υπάρχουν βήχας, φτερνίσματα, ανορεξία, ναυτία και έμετος.  

Τα έντονα συμπτώματα της γρίπης διαρκούν 4-6 ημέρες, ενώ πλήρης αποκατάσταση της υγείας έχουμε 7-10 ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων.  

Μερικές βαριές περιπτώσεις μπορεί να κρατήσουν και μερικές εβδομάδες, ενώ σε αρκετά άτομα η γρίπη αφήνει ένα βήχα και ένα αίσθημα αδυναμίας που κρατά μερικές εβδομάδες.

Η σημασία της γρίπης σαν νόσου οφείλεται κυρίως στην ταχύτητα εξάπλωσής της και στη βαρύτητα των επιπλοκών που, ευτυχώς, σπάνια εμφανίζονται. Οι επιπλοκές που είναι τα κύρια αίτια θνησιμότητας από γρίπη αφορούν κυρίως το αναπνευστικό σύστημα και εκδηλώνονται με πνευμονία ή βρογχίτιδα.κ.α.  

Η γρίπη δεν θα πρέπει να συγχέεται με το κοινό κρυολόγημα που προκαλείται από διαφορετικούς ιούς, είναι πολύ πιο συχνό και εκδηλώνεται συνήθως με ελαφρότερη συμπτωματολογία.  

Η θεραπευτική αντιμετώπιση τόσο του κοινού κρυολογήματος όσο και της γρίπης γίνεται συμπτωματικά, προσπαθούμε δηλ. με διάφορα πρακτικά ή φαρμακευτικά μέσα να ανακουφίσουμε τον πάσχοντα από τα συμπτώματά του.  

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η ανάπαυση σε θερμό περιβάλλον και τα ζεστά πώματα αρκούν για να δώσουν την ευκαιρία στη νόσο να κάνει τον κύκλο της και να υποχωρήσει. Σπανιότερα θα χρειασθεί κάποιο αντιπυρετικό, παυσίπονο, αντιβηχικό ή αποσυμφορητικό της μύτης.  

Τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία δράση στις ιώσεις και κατά συνέπεια δεν έχουν θέση στη γρίπη. Διαπράττει μεγάλο λάθος πολύς κόσμος που καταφεύγει στη λήψη αντιβιοτικών από μόνος του ή μετά από πίεση στο γιατρό του.  

Για την πρόληψη της γρίπης υπάρχει σήμερα εμβόλιο το οποίο όμως είναι αποτελεσματικό στο 75% των περιπτώσεων.

Το εμβόλιο της γρίπης δεν συνιστάται για όλα τα άτομα αλλά μόνο γι αυτά που βρίσκονται σε κίνδυνο, όπως π.χ υπερήλικες, άτομα που πάσχουν από πνευμονοπάθειες ή καρδιοπάθειες ή νεφροπάθειες, διαβητικά άτομα και άτομα που εργάζονται σε υγειονομικές υπηρεσίες.

Οι ιοί της γρίπης μεταμορφώνονται από καιρό σε καιρό. Οι ιοί Α και Β μεταβάλλονται ελαφρώς κάθε χρόνο, γεγονός που μας υποχρεώνει να παρασκευάζουμε νέα εμβόλια.

Κάθε 10 χρόνια περίπου ο ιός Α μεταμορφώνεται τελείως δημιουργώντας ένα τελείως νέο ιό και καθώς δεν υπάρχει ανοσία στον ιό αυτό εύκολα προκαλεί πανδημίες.  

Το εμβόλιο της γρίπης αποτελείται από αδρανοποιημένους ή εξασθενημένους Α και Β ιούς της γρίπης. Συνιστάται να γίνεται με τις αρχές του φθινοπώρου ώστε το άτομο να είναι ανοσοποιημένο την εποχή της έξαρσης της νόσου δηλ. τον χειμώνα.  

Μια δεύτερη δόση εμβολίου, κυρίως τον Ιανουάριο, ολοκληρώνει την ανοσία του ατόμου.

Μοναδική αντένδειξη για την διενέργεια του εμβολίου είναι η υπερευαισθησία (αλλεργία) του ατόμου στο αβγό η ύπαρξη ιστορικού προηγούμενης αλλεργίας στο εμβόλιο. Επίσης στις εγκύους δεν συνιστάται το εμβόλιο της γρίπης.  

Σοβαρές παρενέργειες δεν έχει το εμβόλιο της γρίπης. Οι πιο συχνά εμφανιζόμενες είναι ο πόνος και η ερυθρότητα στο σημείο της ενέσεως που διαρκούν 1-2 ημέρες και που εμφανίζονται στο 1/3 των εμβολιασθέντων ατόμων.

Άλλες παρενέργειες είναι ο πυρετός, η κακουχία, και οι μυαλγίες που εμφανίζονται 6-12 ώρες μετά την ένεση και μοιάζουν με ελαφρά μορφή γρίπης. Σπανιότερες είναι οι αντιδράσεις υπερευαισθησίας που παρουσιάζονται σε άτομα με ειδική ευαισθησία στο αβγό.

Θα πρέπει να γίνει γνωστό ότι αν ένα μη εμβολιασμένο άτομο έλθει σε επαφή με κάποιον πάσχοντα από γρίπη τότε η διενέργεια του εμβολίου εκείνη τη στιγμή δεν τον προφυλάσσει διότι όπως είπαμε απαιτείται κάποιος χρόνος για την ανάπτυξη της ανοσίας.

Κοινό Κρυολόγημα

Το κρυολόγημα προκαλείται από ιούς. Οι ρινοϊοί είναι αυτοί που ευθύνονται για το κοινό κρυολόγημα και προκαλούν το 40% των κρυολογημάτων. Υπάρχουν περισσότεροι από 100 διαφορετικοί τύποι ρινοϊών.  

Πώς μεταδίδεται και για πόσο χρόνο;  

Το κοινό κρυολόγηµα εµφανίζεται υπό µορφή µικροεπιδηµιών λόγω του ότι µεταδίδεται πάρα πολύ εύκολα. Μεταδίδεται με τα σταγονίδια που εκπέμπει ο άρρωστος όταν αυτός μιλά, βήχει ή φταρνίζεται. Ένα άτοµο που πάσχει από κοινό κρυολόγηµα μεταδίδει τη νόσο 24 ώρες πριν και 5 ηµέρες µετά την εκδήλωση των συµπτωµάτων.  

Ο χρόνος που μεσολαβεί από την είσοδο του ιού στον οργανισµό µέχρι την εκδήλωση των συµπτωµάτων κυµαίνεται από 1-4 ηµέρες.  

Πότε εμφανίζονται και πόσο διαρκούν τα συμπτώματα;  

Ο χρόνος που μεσολαβεί από την είσοδο του ιού στον οργανισµό µέχρι την εκδήλωση των συµπτωµάτων κυµαίνεται από 1-4 ηµέρες και διαρκούν περίπου μια βδομάδα. Σπάνια, μπορεί να διαρκέσουν λίγο περισσότερο.

Ποια είναι τα συμπτώματα

Τα συνήθη συμπτώματα είναι:

  • ξερός βήχας
  • πονόλαιμος
  • καταρροή
  • ρινική συμφόρηση
  • βραχνάδα
  • πυρετός
  • φτάρνισμα 


Μερικές φορές συνοδεύονται από:

  • «ροζ μάτι»
  • μυϊκούς πόνους
  • κόπωση
  • κακουχία
  • κεφαλαλγία
  • μυϊκή αδυναμία
  • ρίγη
  • απώλεια της όρεξης
  • εξάντληση

Πόσο συχνά παρουσιάζεται και τι επηρεάζει τη μεταδοτικότητα;  

Oι ενήλικες παθαίνουν περίπου δύο λοιμώξεις από ρινοϊό κάθε 2 χρόνια ενώ τα παιδιά συχνότερα (περισσότερο από μία φορά το χρόνο). H αύξηση των κρουσμάτων ευνοείται από την αυξημένη υγρασία, όχι όμως και από την πτώση της θερμοκρασίας και κυρίως επηρεάζεται από τις εποχικές μεταβολές των συνηθειών ζωής (π.χ. άνοιγμα σχολείων, γιορτές, συναθροίσεις σε κλειστούς χώρους).  

Ποιες επιπλοκές μπορεί να παρουσιαστούν στη διάρκεια μιας ίωσης;

Tις πιο πολλές φορές οι ιώσεις προκαλούν νόσο ελαφράς ή μέτριας βαρύτητας, αλλά τα συμπτώματα υποχωρούν σε 3-4 ημέρες, χωρίς να δημιουργούν προβλήματα.  

Mερικές φορές όμως:  

  • μπορεί να παρουσιαστούν ορισμένες επιπλοκές εξαιτίας ενός λοιμώδους παράγοντα, καθώς το αμυντικό σύστημα βρίσκεται εξασθενημένο, οπότε τα συμπτώματα αλλάζουν και διαρκούν περισσότερες ημέρες (π.χ. μέση ωτίτιδα, παραρρινοκολπίτιδα, πνευμονία).
  • υπάρχουν ιοί που από την αρχή δημιουργούν σοβαρότατα προβλήματα, όπως πνευμονία, εγκεφαλίτιδα, ιογενή μηνιγγίτιδα (τα συμπτώματα από την αρχή είναι θορυβώδη).

Άτομα υψηλού κινδύνου για επιπλοκές θεωρούνται οι χρονίως πάσχοντες, ηλικιωμένοι, ανοσοκατασταλμένοι, οι εγκυμονούσες και τα βρέφη.  

Θεραπεία

Είναι συμπτωματική και αποσκοπεί στην ανακούφιση του ασθενή από τη συμφόρηση της ρινός, τη ρινόρροια, τη φαρυγγίτιδα, το βήχα, χορηγώντας αποσυμφορητικά, αντιβηχικά και αντιπυρετικά για λίγες ημέρες και όχι αντιβιοτικά.

Πρακτικά µπορούµε να πούµε ότι δεν υπάρχει θεραπεία για το κοινό κρυολόγηµα, αφού σαν ιογενής λοίμωξη δεν επηρεάζεται από τα αντιβιοτικά. Η όλη θεραπευτική προσπάθεια αποσκοπεί στο να ανακουφίσουμε τον ασθενή από τα συμπτώματα του, µέχρις ότου η νόσος να κάνει τον κύκλο της και να φύγει. Η παραµονή του ατόµου σε ζεστό περιβάλλον και η πόση ζεστών ροφηµάτων, τις περισσότερες φορές αρκούν για να ανακουφισθεί το άτοµο.

Πρόληψη

Εµβόλιο δυστυχώς για το κοινό κρυολόγηµα δεν υπάρχει και αυτό γιατί είναι δύσκολο να κατασκευασθεί, λόγω του μεγάλου αριθµού των ιών που το προκαλούν.

Εκείνο που πρέπει να τονισθεί είναι ότι δε χρειάζεται το άτοµο να πάρει αντιβιοτικά για την αντιµετώπιση του κοινού κρυολογήµατος. Αυτό τονίζεται γιατί η κατάχρηση που γίνεται στα φάρµακα αυτά, τις περισσότερες φορές µε πρωτοβουλία των ασθενών, και ανώφελη είναι και επικίνδυνη.

Προφυλακτικά επιβάλλεται:

  • να διατηρούµε τον οργανισµό µας σε άριστη φυσική (σωµατική και ψυχική) κατάσταση,
  • να τρεφόμαστε καλά,
  • να ντυνόμαστε κατάλληλα,
  • να αποφεύγουμε το συγχρωτισµό µε νοσούντα άτοµα,
  • να µη συχνάζουμε σε κλειστούς χώρους με άτοµα που μπορούν να μεταδώσουν τη νόσο.
  • το συχνό πλύσιµο των χεριών και η χρησιμοποίηση καθαρών μαντιλιών επιβάλλεται.  

Τελευταία γίνονται αρκετές συζητήσεις για την αξία που έχει η βιταµίνη C στην πρόληψη γενικά των κρυολογημάτων. Αν και γενικά το θέµα βρίσκεται ακόµη υπό διερεύνηση, η κατανάλωση σηµαντικών ποσοτήτων φυσικής βιταµίνης C υπό µορφή φρέσκων φρούτων (κυρίως πορτοκάλια) που την εποχή αυτή αφθονούν στη χώρα µας, συνιστάται.

Επικοινωνία

ΙΑΤΡΕΙΟ: Εγνατία 95, Θεσσαλονίκη
Τηλ.: 2310 237 337